Your Notifications are Empty.
Browse our plans and add your selections to get started.
Explore now Sign inContents
Air pollution is one of the primary concerns of the country today. And the government is taking every action to control it. One of those many actions initiated by the government in controlling air pollution is keeping vehicular pollution within limits. With the boost in the number of vehicles on Indian roads, it has become imperative to keep a check on pollution.
This is the reason why the ministry of transport made the PUC certificate mandatory for drivers as per the Central Motor Vehicle Act, 1989. So, what is PUC in a bike or car or any other vehicle? What is its importance? There are many questions to answer.
Let’s just dig in and find out! Pollution Under Control (PUC) is an essential certification for vehicles, including bikes, in India. This certificate verifies that a vehicle's emissions are within permissible limits, indicating compliance with environmental standards. The Ministry of Road Transport and Highways enforces this requirement to help combat air pollution.
पीयूसी म्हणजे पोल्यूशन अंडर कंट्रोल, जे वाहनाच्या उत्सर्जन पातळीची चाचणी केल्यानंतर प्रत्येक वाहन मालकाला जारी केलेले सर्टिफिकेट आहे. वाहनांनी निर्माण केलेल्या उत्सर्जनांविषयी आणि जर ते निर्धारित मर्यादेच्या आत असतील तर त्यासंबंधीची माहिती सर्टिफिकेट प्रदान करते. या उत्सर्जन स्तरांची चाचणी देशभरातील अधिकांश पेट्रोल पंपवर स्थित अधिकृत सेंटरवर केली जाते. बाईक इन्श्युरन्स, रजिस्ट्रेशन इ. प्रमाणे पीयूसी सर्टिफिकेट सर्व वेळी सोबत बाळगणे आवश्यक आहे. पीयूसी सर्टिफिकेट मध्ये खालील माहिती समाविष्ट आहे:
पीयूसी सर्टिफिकेट मुळे वाहनातून एका विशिष्ट मर्यादेच्या आत उत्सर्जन होत असल्याचे सुनिश्चित होते. ज्यामुळे वायू प्रदूषणात घट होते. वाहन उत्सर्जनामुळे पर्यावरणीय नुकसान रोखण्यासाठी भारताने हाती घेतलेल्या उपायांचा हा एक भाग मानला जातो. पीयूसी मुळे नियमित वाहनाच्या मेंटेनन्सला चालना मिळते. तसेच कमीत कमी उत्सर्जन व्हावे यासाठी बाईकचे योग्य प्रकारे मेंटेनन्स ठेवले जाते. वैध पीयूसी सर्टिफिकेट नसल्यास वाहन मालकांना दंडाला सामोरे जावे लागू शकते. त्यामुळे नियमांचे पालन करणे गरजेचे ठरते.
विशेष उपकरणांचा वापर करुन वाहनाच्या उत्सर्जनाची चाचणी करुन पीयूसी मापन केले जाते. पीयूसी सेंटरमध्ये, टेक्निशियन्स कार्बन मोनॉक्साईड आणि हायड्रोकार्बन्स सारख्या प्रदूषकांच्या स्तराचे मापन करण्यासाठी बाईकच्या एक्झॉस्ट पाईपमध्ये प्रोब घालतात. विविध वाहन प्रकारांसाठी सरकारने निश्चित केलेल्या मानकांच्या आधारावर परिणामांची तुलना केली जाते. जर उत्सर्जन स्वीकार्य मर्यादेच्या आत असल्यास पीयूसी सर्टिफिकेट जारी केले जाते.
तुमच्या वाहनासाठी पर्यावरणीय आणि कायदेशीर अनुपालन राखण्यासाठी पोल्यूशन अंडर कंट्रोल (पीयूसी) सर्टिफिकेट आवश्यक आहे. त्याचे प्रमुख लाभ येथे दिले आहेत:
तुमचे वाहन प्रदूषकांचे परवानगीयोग्य स्तर बाहेर पडण्याची खात्री करते, ज्यामुळे वायू प्रदूषण कमी होते.
वैध पीयूसी सर्टिफिकेटशिवाय वाहन चालवणे हा भारतातील दंडनीय अपराध आहे, ज्यामुळे दंड आणि दंड आकारला जातो.
नियमित उत्सर्जन तपासणीमुळे समस्या लवकर ओळखण्यास, दुरुस्तीचा खर्च कमी करण्यास आणि इंधन कार्यक्षमता सुधारण्यास मदत होते.
हानीकारक उत्सर्जनावर देखरेख आणि नियंत्रण करून तुमचे इंजिन इष्टतम स्थितीत ठेवते.
इन्श्युरन्स पॉलिसीला अनेकदा रिन्यूवलसाठी वैध पीयूसी सर्टिफिकेटची आवश्यकता असते, जे अखंड कव्हरेज सुनिश्चित करते.
हवाई गुणवत्ता आणि आरोग्यावर त्याच्या प्रभावाबद्दल जबाबदार मालकी आणि जागरूकता प्रोत्साहित करते. पीयूसी सर्टिफिकेट मिळवणे आणि रिन्यू करणे सोपे आहे आणि कायदेशीर त्रास टाळताना स्वच्छ, हरित वातावरणाला प्रोत्साहन देण्यास मदत करते.
वाहनामुळे वायू प्रदूषणाला अधिक हातभार लागत नाही हे सिद्ध करण्यासाठी बाईक पीयूसी अत्यंत महत्वपूर्ण आहे. उत्सर्जनाचे नियमन करण्याद्वारे पीयूसी मुळे हवेची गुणवत्ता राखण्यास आणि सार्वजनिक आरोग्य संरक्षित करण्यास मदत होते. याव्यतिरिक्त, कमी-उत्सर्जन बाईक चांगली आणि दीर्घकाळ काम करतात, कारण अतिरिक्त उत्सर्जन अंतर्निहित यांत्रिक समस्यांचे सूचित करू शकतात.
होय, पीयूसी सर्टिफिकेट हे तुमचे ड्रायव्हिंग परवाना, इन्श्युरन्स आणि रजिस्ट्रेशन प्रमाणेच सोबत बाळगणे आवश्यक आहे. त्याची आवश्यकता खालीलप्रमाणे:
जर तुम्ही वारंवार ड्रायव्हर असाल तर पीयूसी सर्टिफिकेट सोबत बाळगणे आवश्यक आहे. केवळ डॉक्युमेंटेशन साठीच नाही. तर भारतीय कायद्यान्वये हे अनिवार्य आहे.. माझा मित्र गौरवने कोणताही नियम मोडला नव्हता तरी त्याला ट्रॅफिक तिकीट देण्यात आले. का? जेव्हा तपासणी करण्यात आली तेव्हा कळले की त्याच्याकडे वैध पीयूसी सर्टिफिकेट नव्हते. त्यासाठी त्याला ₹1000 दंड भरावा लागला. हा दंड टाळण्यासाठी, तुमच्याकडे पीयूसी सर्टिफिकेट असणे आवश्यक आहे.
पीयूसी सर्टिफिकेट बाळगण्याचे दुसरे कारण म्हणजे ते पर्यावरण वाचविण्यात मदत करेल. तुमच्या वाहनाच्या उत्सर्जनाच्या स्तराला परवानगी असलेल्या मर्यादेत ठेवण्याद्वारे, तुम्ही प्रदूषण कमी करण्यास आणि त्यासोबतच पर्यावरणाचे रक्षण करण्यात मदत कराल.
पीयूसी सर्टिफिकेट असण्याची आणखी एक आवश्यकता म्हणजे ते तुम्हाला तुमच्या वाहनाच्या आरोग्याविषयी माहिती देते. अशा प्रकारे, भविष्यातील कोणत्याही नुकसानीला प्रतिबंधित करणे ज्यामुळे मोठ्या प्रमाणात दंड होऊ शकतो.
नवीन नियमांनुसार, जर तुमच्याकडे पीयूसी सर्टिफिकेट नसेल तर तुम्हाला ₹1000 दंड आकारला जाऊ शकतो. हे पुनरावृत्तीच्या घटनेवर रु. 2000 असू शकते. हे दंड टाळण्यासाठी, पीयूसी सर्टिफिकेट असणे आवश्यक आहे.
तसेच वाचा: भारतातील टॉप इलेक्ट्रिक बाईक/स्कूटर टू-व्हीलर्स
तसेच वाचा: तुम्हाला इलेक्ट्रिक बाईक चालवण्यासाठी परवान्याची आवश्यकता आहे का?
पीयूसी सर्टिफिकेट साठीच्या उत्सर्जन चाचणी प्रक्रियेमध्ये अनेक स्टेप्स समाविष्ट आहेत. पहिल्यांदा, अधिकृत पीयूसी सेंटरला भेट द्या. सर्वसाधारणपणे पेट्रोल पंप किंवा अन्य निर्धारित ठिकाणी उपलब्ध असते. उत्सर्जन मापन करण्यासाठी टेक्निशियन बाईकच्या एक्झॉस्ट पाईपमध्ये तपासणी करतो. रीडिंग्स रेकॉर्ड केले जातात आणि परवानगी योग्य लेव्हल पूर्ण केल्यास पीयूसी सर्टिफिकेट तयार केले जाते. सर्टिफिकेट वर वाहनाचा रजिस्ट्रेशन नंबर, उत्सर्जन स्तर आणि प्रमाणपत्राचा वैधता कालावधी यासारखे तपशील समाविष्ट आहेत.
पीयूसी सर्टिफिकेट प्राप्त केल्यानंतर, तुम्ही ते ऑनलाईन डाउनलोड करू शकता. परिवहन वेबसाईटला भेट द्या आणि पीयूसी सर्टिफिकेट विभागात नेव्हिगेट करा. तुमच्या वाहनाचा रजिस्ट्रेशन नंबर आणि इतर आवश्यक तपशील एन्टर करा. एकदा व्हेरिफाईड केल्यानंतर, तुम्ही तुमच्या पीयूसी सर्टिफिकेटची डिजिटल कॉपी डाउनलोड करू शकता.
तुमच्या बाईक पीयूसीची स्थिती ऑनलाईन तपासण्यासाठी, परिवहन वेबसाईटला भेट द्या आणि तुमच्या वाहनाचा रजिस्ट्रेशन नंबर एन्टर करा. सिस्टीम त्याचा वैधता कालावधी आणि इतर संबंधित तपशीलांसह तुमच्या पीयूसी सर्टिफिकेटची वर्तमान स्थिती प्रदान करेल.
वाहन प्रदूषण नियंत्रित करण्यासाठी आणि हवेची गुणवत्ता राखण्यासाठी पीयूसी सर्टिफिकेट भारतात अनिवार्य आहे. वाहनाचे उत्सर्जन मान्यताप्राप्त मर्यादेच्या आत असल्याचे सर्टिफिकेट मुळे कन्फर्म होते. ज्यामुळे पर्यावरणीय शाश्वततेला हातभार लागतो. वाहन मालकांना त्यांच्या बाईकचे योग्यरित्या राखण्यास देखील प्रोत्साहित करते. कारण अतिरिक्त उत्सर्जन दंड आणि शिक्षेस कारणीभूत ठरू शकते.
वाहने विविध प्रकारचे असतात जसे की कार, बाईक, ऑटो आणि आणखीन. तसेच, निर्धारित प्रदूषण नियम इंधनाच्या प्रकारावर आधारित बदलतात. स्वीकार्य प्रदूषण पातळीवर एक नजर टाकू.
बाईक आणि 3-व्हीलरसाठी निर्धारित प्रदूषण स्तर खालीलप्रमाणे:
| Vehicle | Hydrocarbon (parts per million) | Carbon Mono-Oxide (CO) |
| Bike or 3-wheeler manufactured before or on 31 March 2000 (2 or 4 stroke) | 4.50% | 9000 |
| Bike or 3-wheeler manufactured before after 31 March 2000 (2 stroke) | 3.50% | 6000 |
| Bike or 3-wheeler manufactured after 31 March 2000 (4 stroke) | 3.50% | 4500 |
ज्यावेळी तुम्ही नवीन वाहन खरेदी करता. तेव्हा एक वर्ष वैधता असलेले पीयूसी सर्टिफिकेट डीलर द्वारे जारी केले जाते. त्यानंतर, जेव्हा एक वर्ष पूर्ण होईल, तेव्हा तुम्हाला तुमचे वाहन तपासण्यासाठी आणि नवीन पीयूसी सर्टिफिकेट मिळवण्यासाठी अधिकृत एमिशन टेस्टिंग सेंटरकडे जावे लागेल, या प्रमाणपत्राची वैधता सहा महिने असते. त्यामुळे, प्रत्येक सहा महिन्याला त्यास रिन्यू करणे आवश्यक आहे.
जर बाईक इन्श्युरन्स आणि अन्य डॉक्युमेंट्स सोबत तुलना केली तर पीयूसी सर्टिफिकेटची किंमत कमी आहे. एका पीयूसी सर्टिफिकेटसाठी तुम्हाला सुमारे ₹50-100 खर्च येईल.
होय, जर वाहन उत्सर्जन चाचणी पास करत असेल तर तुम्ही भारतात तुमचे पीयूसी (पोल्यूशन अंडर कंट्रोल) सर्टिफिकेट ऑनलाईन रिन्यू करू शकता. अनेक राज्ये अधिकृत वाहतूक विभाग किंवा परिवहन वेबसाईटद्वारे ऑनलाईन रिन्यूवल सर्व्हिस ऑफर करतात.
अधिकृत परिवहन वेबसाईट (https://parivahan.gov.in) किंवा तुमच्या राज्याच्या वाहतूक विभागाच्या पोर्टलवर जा जे ऑनलाईन पीयूसी रिन्यूवल सर्व्हिसेस ऑफर करतात.
तुमचे क्रेडेन्शियल वापरून वेबसाईटवर लॉग-इन करा किंवा जर तुमच्याकडे नसेल तर नवीन अकाउंट बनवा.
तुमचा वाहन रजिस्ट्रेशन नंबर आणि इंजिन नंबर, चेसिस नंबर इ. सारखे इतर तपशील एन्टर करा. जर तुमचे तपशील यापूर्वीच पोर्टलवर उपलब्ध असतील तर ते स्वयंचलितपणे भरले जातील.
जर तुमचे वाहन एमिशन टेस्टसाठी देय असेल तर तुमच्या नजीकच्या अधिकृत पीयूसी सेंटरमध्ये टेस्टसाठी अपॉईंटमेंट बुक करा. काही राज्ये ऑटोमॅटिकरित्या टेस्ट शेड्यूल करू शकतात.
शेड्यूल्ड तारखेला निवडलेल्या पीयूसी सेंटरवर जा. तुमचे वाहन त्याचे प्रदूषण स्तर तपासण्यासाठी एमिशन टेस्ट करेल.
जर वाहन उत्सर्जन चाचणी पास करत असेल तर पीयूसी सर्टिफिकेट रिन्यू केले जाईल आणि ऑनलाईन उपलब्ध केले जाईल. तुम्ही थेट पोर्टलवरून सर्टिफिकेट डाउनलोड आणि प्रिंट करू शकता.
पीयूसी रिन्यूवल फी क्रेडिट/डेबिट कार्ड किंवा नेट बँकिंगद्वारे ऑनलाईन भरली जाऊ शकते. वाहनाच्या प्रकारानुसार रक्कम बदलते.
होय, जारी केल्यानंतरच तुम्हाला ऑनलाईन पीयूसी मिळू शकेल. तुम्हाला पहिल्यांदा अधिकृत सेंटरवर तुमचे वाहन तपासणे आवश्यक आहे त्यानंतरच तुम्ही परिवहन वेबसाईटवरून ऑनलाईन पीयूसी डाउनलोड करू शकता.
होय, बाईक इन्श्युरन्सप्रमाणेच, नवीन बाईकसाठी पीयूसी सर्टिफिकेट देखील आवश्यक आहे. तथापि, तुम्हाला त्यासाठी कोणत्याही अधिकृत पीयूसी सेंटरला भेट देण्याची गरज नाही. ते डीलरद्वारे प्रदान केले जाईल जे 1 वर्षासाठी वैध असेल.
दी सेंट्रल मोटर व्हेईकल रुल्स 1989 नुसार प्रत्येक वाहनाकडे पीयूसी सर्टिफिकेट असणे आवश्यक आहे. यामध्ये भारत स्टेज 1/भारत स्टेज 2/भारत स्टेज 3/भारत स्टेज 4 वाहने आणि एलपीजी/सीएनजी वर सुरू असलेल्या वाहनांचा समावेश होतो.
होय, इतर सर्व वाहन डॉक्युमेंट्ससह, तुम्ही डिजिलॉकर ॲपमध्ये पीयूसी देखील समाविष्ट करू शकता.
पीयूसी सर्टिफिकेट सर्वसाधारणपणे सहा महिन्यांसाठी वैध असते. तथापि, नवीन बाईकसाठी जारी केलेल्या प्रारंभिक पीयूसी सर्टिफिकेटचा वैधता कालावधी एक वर्ष असतो. प्रारंभिक वर्षानंतर, प्रदूषण नियंत्रण मानकांचे अनुपालन सुनिश्चित करण्यासाठी तुम्ही प्रत्येक सहा महिन्यांनी त्याचे रिन्यूवल करणे आवश्यक आहे.
होय, तुम्ही वाहन चालवताना तुमचे पीयूसी सर्टिफिकेट बाळगणे आवश्यक आहे. ट्रॅफिक अधिकारी नियमित तपासणी दरम्यान त्याची विचारणा करू शकतात आणि वैध सर्टिफिकेट नसल्यास दंड लागू शकतो.
पीयूसी सर्टिफिकेट रिन्यूवल साठी सामान्यपणे कोणताही ग्रेस कालावधी नाही. दंड टाळण्यासाठी समाप्ती तारखेपूर्वी सर्टिफिकेट रिन्यू करणे आवश्यक आहे.
होय, नवीन बाईकसाठी पीयूसी सर्टिफिकेट आवश्यक आहे. तथापि, जेव्हा तुम्ही नवीन बाईक खरेदी करता तेव्हा डीलर सामान्यपणे एक वर्षासाठी वैध असलेले पहिले पीयूसी सर्टिफिकेट प्रदान करतात.
टू-व्हीलर्स, फोर-व्हीलर्स आणि कमर्शियल वाहनांसह सर्व प्रकारच्या वाहनांसाठी भारतात पीयूसी सर्टिफिकेट आवश्यक आहे. हे पेट्रोल, डिझेल, एलपीजी आणि सीएनजी संचालित वाहनांसाठी लागू आहे. अनुपालन प्रदूषण कमी करण्यास आणि हवेची गुणवत्ता राखण्यास मदत करते.
बाईकसाठी पीयूसी सर्टिफिकेट प्राप्त करण्यासाठी सामान्यपणे ₹60 ते ₹100 पर्यंत खर्च येऊ शकतो. वाहन प्रकार आणि पीयूसी टेस्टिंग सेंटरच्या लोकेशननुसार बाईक पीयूसी किंमत बदलू शकतात.
नवीन टू-व्हीलरसाठी प्रारंभिक पीयूसी सर्टिफिकेट खरेदीच्या तारखेपासून एक वर्षासाठी वैध आहे. या कालावधीनंतर, प्रदूषण नियंत्रण नियमांचे अनुपालन राखण्यासाठी आणि दंड टाळण्यासाठी तुम्ही प्रत्येक सहा महिन्यांनी त्याचे रिन्यूवल करणे आवश्यक आहे.
जर तुमचे पीयूसी सर्टिफिकेट गहाळ झाल्यास, तुम्ही जिथे उत्सर्जन चाचणी पूर्ण केली. त्या पीयूसी सेंटरला भेट देऊन तुम्ही ड्युप्लिकेट मिळवू शकता. रेकॉर्ड पुन्हा प्राप्त करण्यासाठी आणि रिप्लेसमेंट सर्टिफिकेट प्राप्त करण्यासाठी तुम्हाला तुमच्या वाहनाचा रजिस्ट्रेशन नंबर प्रदान करणे आवश्यक आहे.
पीयूसी सर्टिफिकेट प्राप्त करण्यासाठी, तुम्हाला तुमच्या वाहनाचे रजिस्ट्रेशन सर्टिफिकेट आणि चाचणीसाठी वाहन न्यावे लागेल. कोणतेही अतिरिक्त डॉक्युमेंटेशन सामान्यपणे आवश्यक नाही. अधिकृत पीयूसी सेंटर उत्सर्जन चाचणीचे आयोजन करेल आणि चाचणीच्या परिणामांच्या आधारावर सर्टिफिकेट जारी केले जाईल.
वैध पीयूसी सर्टिफिकेट नसल्याचा दंड पहिल्या गुन्ह्यासाठी रु. 1,000 आणि नंतरच्या गुन्ह्यांसाठी रु. 2,000 पर्यंत असू शकतो. प्रदूषण नियंत्रण नियमांचे अनुपालन प्रोत्साहित करण्यासाठी आणि रस्त्यावरील वाहनांना उत्सर्जन मानकांची पूर्तता सुनिश्चित करण्यासाठी दंड लागू केले जातात.
* प्रमाणित अटी लागू ** इन्श्युरन्स हा विनंतीचा विषय आहे. लाभ, अपवाद, मर्यादा, अटी व शर्तींबद्दल अधिक तपशिलांसाठी, कृपया खरेदी करण्यापूर्वी सेल्स ब्रोशर/ पॉलिसी मजकूर काळजीपूर्वक वाचा.