अनुलोम प्राणायामचे 10 लाभ

अनुलोम विलोम प्राणायाम हे एक शक्तिशाली योग श्वास तंत्र आहे जे तुमचे शारीरिक आणि मानसिक कल्याण वाढवू शकते. खरं तर, जे लोक सक्रियपणे हे नॉस्ट्रिल श्वास घेतात ते संतुलित शरीराची ऊर्जा, शांत मन आणि उत्तम श्वसन आरोग्य अनुभवू शकतात.

विश्व आरोग्य संस्थेचे (WHO) दक्षिण-पूर्व आशियाचे प्रादेशिक संचालक सैमा वझेद नुसार, जवळपास 77% लोक योग पद्धतींचे पालन केल्यानंतर शारीरिकदृष्ट्या मजबूत झाल्याचा रिपोर्ट करतात. म्हणूनच अनुलोम विलोम सारखे योग तुमच्या निरोगी भविष्यासाठी प्रभावी दैनंदिन प्रॅक्टिस आहेत.

त्यामुळे, जर तुम्हाला तुमची जीवनशैली सकारात्मकपणे बदलायची असेल तर अनुलोम प्राणायाम आणि त्याच्या स्टेप्सचे 10 प्रमुख लाभ शोधा.

अनुलोम विलोम प्राणायाम म्हणजे काय?

ॲनुलोम विलोम ही एक प्राणायाम तंत्र आहे ज्यामध्ये पर्यायी नॉस्ट्रिल्सद्वारे श्वसनाचा समावेश होतो. याचे उद्दीष्ट शरीराच्या ऊर्जा चॅनेल्सला संतुलित करणे आहे, ज्याला नाडीज म्हणतात. प्राचीन भारतीय योग फिलॉसॉफी, पतंजली सूत्र हे देखील वर्णन करते की मानव शरीरात नसबंदीमुळे जीवन शक्ती कशी वाढते.

प्राचीन भारतीय योग मजकूर पतंजली योग सूत्रांनी स्पष्ट केले आहे की नियंत्रित मार्गाने नासिकांद्वारे श्वास घेणे मानवी शरीरातील प्राण (जीवन शक्ती) वाढवते. राईट नॉस्ट्रिल हे सोलर किंवा मॅस्क्युलिन एनर्जी (पिंगला नाडी) सह कनेक्ट केलेले आहे. डावा नॉस्ट्रिल चंद्र किंवा स्त्री ऊर्जाशी (इदा नाडी) जोडलेले आहे.

म्हणूनच जर तुम्ही नियमितपणे अनुलोम विलोम करत असाल तर ही ऊर्जा सामंजस्याने कमी होईल, ज्यामुळे प्राना केंद्रीय चॅनेलद्वारे मुक्तपणे प्रवाहित होण्यास अनुमती मिळेल.

तसेच वाचा: थायरॉईडसाठी योग: सुधारित थायरॉईड आरोग्यासाठी 10 योग आसन

अनुलोम प्राणायामचे टॉप 10 लाभ काय आहेत?

खालील सेक्शन मध्ये 10 मार्ग सूचीबद्ध केले आहेत जे अनुलोम प्राणायाम तुमच्या शारीरिक आणि मानसिक आरोग्याला लाभ देतात. 

श्वसन आरोग्य वाढवते

अनुलोम प्राणायामचा एक सर्वात मोठा लाभ म्हणजे श्वसन प्रणालीवर त्याचा सकारात्मक परिणाम होतो. अनुलोम प्राणायामचे प्रॅक्टिस केल्याने तुमचे फुफ्फुस मजबूत होते आणि त्यांचे कार्य सुधारते. यामुळे विशेषत: अस्थमा, ब्रोंकायटीस किंवा इतर श्वसन समस्या असलेल्या व्यक्तींना लाभ होऊ शकतो.

पाचन सुधारते

अनुलोम विलोम सारख्या नियंत्रित श्वास पद्धती रक्त आणि ऑक्सिजन प्रवाह सुधारतात. यामुळे पाचन चांगली होण्यास मदत होते, ज्यामुळे कब्ज आणि महागाई यासारख्या समस्या कमी होतात. अनुलोम प्राणायामची नियमित प्रॅक्टिस निरोगी पाचन सिस्टीम सुनिश्चित करते.

तणाव आणि चिंता कमी करते

अनुलोम विलोम प्राणयामा त्याच्या तणावमुक्त परिणामांसाठी लक्षात घेतले जाते. कॉर्टिसोल लेव्हल कमी करून, ही प्रॅक्टिस तणाव मॅनेज करण्यास मदत करते. जर तुम्हाला आश्चर्य वाटत असेल की, 'ॲन्युलम विलोम चिंता आणि तणावमुक्ततेसाठी प्रभावी आहे का?' उत्तर हे समाधानकारक आहे. म्हणूनच, डिप्रेशनचा सामना करणाऱ्या व्यक्तींसाठी, या योगाचे शांत परिणाम त्यांचे भावनिक कल्याण लक्षणीयरित्या वाढविण्यास मदत करू शकतात.

हृदयाचे आरोग्य सुधारते

हृदयासाठी अनुलोम विलोम लाभांमध्ये, ही प्राणायाम तंत्र रक्तदाब प्रभावीपणे नियंत्रित करते आणि एकूण हृदय व रक्तवाहिन्यासंबंधी आरोग्य सुधारते. चांगले ओक्सिजन आणि रक्त शुद्धता सुनिश्चित करून, अनुलोम विलोम हृदयाच्या आजारांची जोखीम कमी करते. एकाच वेळी, हे हृदयाचे अडथळे, उच्च रक्तदाब आणि मधुमेह यासारख्या BP संबंधित स्थितीचा उपचार करण्यास देखील मदत करते.

त्वचेची कार्यक्षमता वाढवते

त्वचेसाठी अनुलोम विलोम लाभ लक्षणीयरित्या आहेत. रक्त आणि ओक्सिजनचे सुधारित परिभ्रमण त्वचेला पोषक बनविण्यास मदत करते, ज्यामुळे ते निरोगी ग्लो देते. नियमित प्रॅक्टिस मुळे धूळ कमी होऊ शकते आणि तुमची त्वचा तरुण आणि उत्साही दिसू शकते.

तसेच वाचा: विटामिन C ची कमतरता: लक्षण, कारणे, प्रतिबंध आणि उपचार

एकाग्रता आणि संज्ञानात्मक कार्यक्षमता सुधारते

मेंदूसाठी अनुलोम व्हिलमच्या लाभांमध्ये वर्धित एकाग्रता आणि संज्ञानात्मक कार्याचा समावेश होतो. मेंदूच्या दोन हेमिस्फर बॅलन्स करून, हे श्वास तंत्र चांगले लक्ष आणि मानसिक स्पष्टतेला प्रोत्साहन देते.

घोरणे कमी करते

अनुलोम प्राणायामच्या कमी प्रसिद्ध लाभांपैकी एक म्हणजे स्कोअरिंग कमी करण्याची क्षमता. नास ब्लॉक क्लिअर करून, ही प्रक्रिया सुरळीत एअर फ्लो सक्षम करते, ज्यामुळे अंतिमतः घोरणे कमी होते आणि चांगली झोप गुणवत्ता निर्माण होते.

डोळ्यांचे आरोग्य सुधारते

खुणांसाठी ॲन्युलम व्हिलम लाभ महत्त्वपूर्ण आहेत. ही प्रॅक्टिस लक्ष्यांमध्ये रक्त प्रवाह सुधारते, तणाव आणि थकवा कमी करते. हे संपूर्ण डोळ्यांचे आरोग्य आणि दृष्टी राखण्यास देखील मदत करू शकते.

वजन कमी करण्यास सपोर्ट करते

अनुलोम विलोम प्राणायाम चयापचयाला चालना देऊन वजन मॅनेजमेंटमध्ये मदत करू शकते. नियंत्रित श्वास शरीराला ऑक्सिजन पुरवठा वाढवते, ज्यामुळे कॅलरी अधिक कार्यक्षमतेने बर्न करण्यास मदत होते.

विषारी पदार्थ बाहेर टाकण्यास मदत करते

अनुलोम विलोम प्राणायाम ला ऑक्सिजन पुरवठा वाढवून नशामध्ये लक्षणीयरित्या लाभ होतो. यामुळे रक्त शुद्ध होते, ज्यामुळे सेल्युलर फंक्शन वाढतो आणि 72,000 ऊर्जा चॅनेल्स स्वच्छ होतात. या प्रकारे, तुमचे चयापचय दर वाढवताना आणि अवयव कार्यक्षमता सुधारताना सर्व फिजिकल टॉक्सिन्स काढून टाकले जातात.

तसेच वाचा: बॉर्डरलाईन पर्सनॅलिटी विकार: कारणे, निदान आणि उपचार

अनुलोम विलोम प्राणायामसाठी स्टेप्स काय आहेत?

खालील स्टेप्ससह अनुलोम प्राणायाम करणे खूपच सोपे आहे:

स्टेप 1: आरामात बसवा

शांत ठिकाण शोधा. थेट तुमच्या पाठीशी आरामात बसून राहा. संपूर्ण प्रक्रियेदरम्यान तुमची पाठीशी सरळ ठेवण्यासाठी, पद्मसन किंवा लोटस पदावर बसण्याचा प्रयत्न करा. तुमचे डोळे हळूहळू बंद करा.

स्टेप 2: तुमचे हात तयार करा

तुमच्या काळीवर तुमची कलाई ठेवा. तुमच्या कोठेच्या बाजूने तुमच्या उजवीकडे तुमची मधली आणि इंडेक्सची बोट ठेवा.

स्टेप 3: श्वास घेण्यास सुरू करा

तुमचे योग्य नॉस्ट्रिल तुमच्या अंगूठासह बंद करा आणि तुमच्या डाव्या नॉस्ट्रिलद्वारे हळूहळू दाखल करा. तुमचे फुफ्फुस पूर्ण झाल्यानंतर तुम्ही तुमचे शिल्लक नॉस्ट्रिल बंद करू शकता.

स्टेप 4: पर्यायी पोश्चर

तुमच्या विपरीत नसोट्यांसाठी त्याच प्रक्रियेचे अनुसरण करा. तुमची डावी नसलेली पोशाख बंद करा आणि तुमच्या योग्य नॉस्ट्रिलमधून एक्झेल करा. योग्य नॉस्ट्रिलद्वारे इन्हेल करा, नंतर ते बंद करा आणि डावीकडेून एक्झेल करा.

स्टेप 5: प्रक्रिया पुन्हा करा

काही मिनिटांत हा पर्यायी पॅटर्न सुरू ठेवा, तुम्ही अधिक आरामदायी होत असताना हळूहळू कालावधी वाढवा. तथापि, 5 ते 10 वेळा साधारणपणे पुरेसा असेल. चांगले परिणाम मिळवण्यासाठी, या ब्रीदिंग सायकलला किमान 3-5 मिनिटांसाठी पुन्हा प्रयत्न करा.

हेल्थ इन्श्युरन्स योगासह अधिक कल्याण सुनिश्चित कसे करू शकतो?

अनुलोम प्राणायाम सारखी सातत्त्यपूर्ण प्रॅक्टिस ही सर्वांगीण कल्याण सुनिश्चित करण्यासाठी एक उत्कृष्ट, सक्रिय दृष्टीकोन आहे. तथापि, तुम्ही हेल्थ इन्श्युरन्स कव्हरसह अनुलोम प्राणायामचे लाभ वाढवू शकता.

जर तुम्हाला आश्चर्य वाटत असेल कसे? हेल्थ इन्श्युरन्स अनपेक्षित परिस्थितीसाठी महत्त्वपूर्ण सुरक्षा कवच म्हणून कार्य करते जे जीवनशैलीच्या सवयी केवळ टाळता येत नाहीत. खरं तर, हेल्थ इन्श्युरन्स सह योग एकत्रित करणे खालील लाभांसह फायनान्शियल सिक्युरिटी आणि आरोग्यासाठी सर्वसमावेशक दृष्टीकोन सुनिश्चित करते:

निरोगी जीवनशैलीसाठी रिवॉर्ड्स

भारतातील अनेक प्रतिष्ठित इन्श्युरन्स प्रदाता, जसे की बजाज जनरल इन्श्युरन्स, तुम्हाला फिट राहण्यासाठी रिवॉर्ड देणारे वेलनेस प्रोग्राम ऑफर करतात. म्हणूनच, Consistent योग सेशन्ससह, तुम्ही निरोगी BMI राखू शकता, जे रिन्यूवल प्रीमियमवर सवलत कमविण्यास किंवा वेलनेस रिवॉर्ड पॉईंट्स प्राप्त करण्यास मदत करू शकते.

नो क्लेम बोनस (NCB) वाढवते

ॲनुलोमा विलोमा प्राण्यामाचा दैनंदिन वापर हायपरटेन्शन, मधुमेह आणि हृदय रोग यासारख्या दीर्घकालीन आजारांची जोखीम कमी करत असल्याने, तुमचे क्लेम रेट्स कमी होतील. या प्रकारे, तुम्ही नो-क्लेम बोनस जमा करू शकता, जे तुमचे प्रीमियम न वाढवता तुमची विमा रक्कम वाढवते.

अनपेक्षित घटनांपासून संरक्षण

योग रोगप्रतिकारक आणि लवचिकता सुधारत असताना, ते अपघात किंवा अनपेक्षित आजार यासारख्या अचानक आपत्कालीन परिस्थिती टाळू शकत नाही. खरं तर, CNBC समाचारांनुसार, भारतातील हेल्थकेअर महागाई दर सध्या प्रति वर्ष 12 %-14 % आहे, जे सामान्य महागाई दरापेक्षा खूपच जास्त आहे. ही उच्च-खर्चाची, अनपेक्षित परिस्थिती तुमची सेव्हिंग्स कमी करत नाही याची खात्री करण्यासाठी तुम्हाला आरोग्य विम्याची आवश्यकता आहे.

पर्यायी उपचारांसाठी कव्हरेज (AYUSH)

बहुतांश आधुनिक हेल्थ इन्श्युरन्स प्लॅन्स AYUSH उपचार प्रदान करतात. या कव्हरेजमध्ये आजार किंवा शारीरिक दुखापतीसाठी उपचार करण्यासाठी डॉक्टरांच्या सल्ल्यावर आयुर्वेद, योग, युनानी, सिद्ध आणि होमिओपॅथिक उपचार समाविष्ट आहेत.

प्रतिबंधात्मक तपासणी

हेल्थ इन्श्युरन्स वार्षिक तपासणीचा ॲक्सेस प्रदान करते जे तुम्हाला संभाव्य आरोग्य समस्या लवकर शोधण्यास मदत करू शकते. तुम्ही योगासह तुमचे सक्रिय, दैनंदिन आरोग्य मॅनेजमेंट पूर्ण करण्यासाठी हा लाभ वापरू शकता.

तसेच वाचा: प्लेटलेटची संख्या कशी वाढवावी: खाद्यपदार्थ आणि पूरक

थोडक्यात महत्वाचे

दिलेल्या वर्णनाने, हे स्पष्ट केले आहे की अनुलोम प्राणायामचे लाभ अनेक विकारांवर उपचार करण्यासाठी अपवादात्मक आहेत. तणाव कमी करण्यापासून ते हृदयाचे आरोग्य सुधारण्यापर्यंत, तुमच्या दैनंदिन दिनचर्यामध्ये ही योग करून, तुम्ही निरोगी भविष्य सुनिश्चित करू शकता.

तथापि, चांगली जीवनशैली राखताना, हेल्थ इन्श्युरन्स पॉलिसीसह स्वत:ला कव्हर करणे समान महत्त्वाचे आहे. जर तुम्ही अद्याप कोणतीही पॉलिसी खरेदी केली नसेल तर बजाज जनरल इन्श्युरन्सला कॉल करा. आमच्या 18,000+ पेक्षा जास्त नेटवर्क हॉस्पिटल्समध्ये, तुम्हाला आगाऊ पेमेंट करण्याच्या त्रासाशिवाय गुणवत्तापूर्ण उपचार प्राप्त होईल.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

मला एका दिवसात किती वेळा ॲनालम व्हिलम करता येईल?

तुम्ही एका दिवसात किमान 2 ते 5 वेळा व्हिलम प्राणायाम करू शकता. तथापि, प्रक्रिया प्रभावी करण्यासाठी प्रत्येक सेशन जवळपास 3 ते 5 मिनिटे असावे.

अनुलोम विलोम प्राणयम कोण टाळणे आवश्यक आहे?

अनियंत्रित उच्च रक्तदाब किंवा COPD किंवा तीव्र अस्थमा यासारख्या गंभीर श्वसन समस्या यासारख्या गंभीर हृदय रोग असलेल्या व्यक्तींनी ते टाळण्याचा प्रयत्न करावा. खरं तर, ज्या लोकांनी अलीकडेच मोठ्या सर्जरी केली आहे त्यांच्यासाठी हे खरोखरच धोकादायक असू शकते कारण ही प्रक्रिया त्यांच्या शरीरामध्ये दबाव निर्माण करू शकते.

मी अनुलोम प्राणायाम करून हेल्थ इन्श्युरन्स क्लेम कमी करू शकतो/शकते का?

होय, तुम्ही नियमितपणे अनुलोम प्राणायामचा अभ्यास करून संभाव्यपणे हेल्थ इन्श्युरन्स क्लेम कमी करू शकता. ही प्रक्रिया तुमचे रक्त परिभ्रमण आणि श्वसन आरोग्य सुधारते, त्यामुळे क्लेमची शक्यता कमी होते.

अनुलोम विलोम द्वारे कोणते अवयव वापरले जातात?

अनुलोम विलोम प्राणायाम ही सामान्यपणे श्वसन प्रणालीचा एक व्यायाम आहे, विशेषत: फुफ्फुस.

अनुलोम विलोम प्राणायाम करण्याची सर्वोत्तम वेळ कोणती आहे?

अनुलोम प्राणायाम करण्याची आदर्श वेळ ब्रह्मा मोहूर्ता दरम्यान लवकर असते, जी 4:30 am ते 6:30 am पर्यंत असते. खरं तर, जर तुम्ही ते रिक्त पोटात केले तर त्याचे लाभ अधिक वाढले जातात. अन्यथा, तुम्ही रात्री बेडवर जाण्यापूर्वी ते प्रॅक्टिस करू शकता.

अस्वीकरण: या पेजवरील कंटेंट सर्वसाधारण आहे आणि केवळ माहितीपर आणि स्पष्टीकरणात्मक उद्देशांसाठी शेअर केले आहे. हे इंटरनेटवरील अनेक दुय्यम स्त्रोतांवर आधारित आहे आणि ते बदलांच्या अधीन आहेत. कृपया संबंधित निर्णय घेण्यापूर्वी तज्ञांचा सल्ला घ्या.

इन्श्युरन्स हा विनंतीचा विषय आहे. लाभ, अपवाद, मर्यादा, अटी व शर्तींविषयी अधिक तपशीलासाठी, कृपया सेल्स पूर्ण करण्यापूर्वी सेल्स ब्रोशर/पॉलिसी मजकूर काळजीपूर्वक वाचा.

संबंधित ब्लॉग

कार्डियाक स्टेंट: ते कसे काम करतात आणि त्यांचे लाभ

दैनंदिन कार्डिओ व्यायाम: आरोग्य आणि निरोगीपणासाठी प्रमुख लाभ

हठ वि. विनयसा योग: लाभ आणि प्रमुख फरक | बजाज जनरल

दररोज गरम पाणी पिण्याचे टॉप 10 आरोग्य लाभ